Węgorzewo - początek/koniec szlaku. Węgorzewo - miasto powiatowe na Mazurach w płn. części Krainy Wlk. Jezior Mazurskich. Od XIV w. stał tu zamek krzyżacki. Osada z nim związana uzyskała prawa miejskie dopiero w 1571 r Wśród zabytków zamek krzyżacki i późnogotycki kościół parafialny z pocz. XVII w. Najwybitniejszym mieszkańcem był urodzony tu i mieszkający do śmierci wybitny europejski przyrodnik, pastor Jerzy Andrzej Helwing.

Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie mieści się w zabytkowym budynku o charakterze podmiejskiego dworku, który został wzniesiony około 1737 r. W zbiorach znajdują się przedmioty codziennego użytku, sprzęt gospodarczy, tkaniny i odzież, akcesoria obrzędowe, sztuka ludowa... Obok zabytków etnograficznych w swoich zbiorach Muzeum posiada także zabytki historyczne oraz archeologiczne. Na szczególną uwagę zasługuje kolekcja dawnych mazurskich widokówek czy unikalne kafle z XVI–XIX w., pochodzące z badań archeologicznych.

Z Muzeum sąsiaduje Park Etnograficzny nad rzeką Węgorapą. Eksponowane są tutaj przykłady tradycyjnego budownictwa mazurskiego – drewniane chaty z Krzyżewa (pow. ełcki) i Woźnic (pow. mrągowski), drewniana remiza z Ołownika i szachulcowa kuźnia z Zabrostu Wielkiego (pow. węgorzewski) oraz murowany dom z Węgorzewa. Natknąć się tutaj można także na tajemnicze pruskie baby kamienne... W skansenowskich pomieszczeniach działają pracownie rękodzielnicze.

Giżycko - miasto powiatowe na Mazurach między jez. Niegocin i Kisajno. Prawa miejskie otrzymało w 1612 roku. Ważny ośrodek turystyki wodnej.

Najciekawszym zabytkiem jest Twierdza Boyen z poł. XIX w.

Są także: zamek krzyżacki (przebudowany), most obrotowy na Kan. Łuczańskim (obok zamku), kościół ewangelicki z XIX w., krzyż na miejscu śmierci (w 1009 r.) misjonarza św. Brunona. Na domu, w którym urodził się W. Kętrzyński, tablica pamiątkowa. Nad jez. Niegocin port statków pasażerskich. Liczne możliwości uprawiania sportów wodnych.

W Giżycku znajduje się także Wieża Ciśnień. Wysokość Wieży to 162 metrów nad poziomem morza. Nad kawiarnią znajduje się taras widokowy, z którego możemy oglądać panoramę Giżycka i okolic. W pozostałej części Wieży utworzone zostało lokalne muzeum.

Ryn - miasto na Mazurach nad jez. Ryńskim. Nad miastem góruje zamek krzyżacki (obecnie hotel), przez wiele lat siedziba komturstwa. Ryn to obecnie ważny port żeglarski, w okolicy liczne ośrodki wypoczynkowe.

W Rynie znajduje się zabytkowy wiatrak holenderski datowany na wiek XIX a dokładniej rok 1873. Został przebudowany w latach 1975-1982.

Mrągowo - miasto powiatowe na Mazurach na Poj. Mrągowskim. Prawa miejskie uzyskało na pocz. XIX w. Ciekawie położone w dolinie nad jeziorami, co daje możliwość wypoczynku.

W ratuszu z XIX w. muzeum.

Na wschodnim brzegu jez. Czos amfiteatr, tu odbywają się Piknik Country, Festiwal Kultury Kresowej, Mazurska Noc Kabaretowa.

W Mrągowie ponadto Miasteczko westernowe Mrongoville, a na Półwyspie nad j. Czos – Ośrodek narciarski „Góra Czterech Wiatrów”.

12 km w kierunku Olsztyna - Sorkwity, początek spływu kajakowego Krutynią.

19 km na północ klasztor w Św. Lipce.

Niedaleko szosy do Mikołajek wsie letniskowe - Kosewo Górne (do zwiedzenia hodowla jeleniowatych), Baranowo, Zełwągi.

Mikołajki - prawa miejskie uzyskały w 1726 r. Położone w środkowej części Krainy Wlk. Jezior Mazurskich - są portem jachtowym i pasażerskim, węzłem dróg wodnych. N

ad miastem góruje wieża kościoła ewangelickiego z XIX w., przy kościele znajduje się Muzeum Reformacji (wśród zbiorów przypominających o wierze dawnych Mazurów m.in. Biblia Polska wydana w Magdeburgu w 1726 r.).

W mieście ponadto zabytkowy kirkut (cmentarz żydowski).

Warto też odwiedzić Obserwatorium Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Obserwatorium w Mikołajkach jako pierwsze zarejestrowało skażenie po awarii reaktora w Czarnobylu. W mieście i wokół liczne hotele i pensjonaty.

2 km na wschód - nad jez. Łuknajno – rezerwat łabędzia niemego. Szosa z Mikołajek do Rucianego przecina Puszczę Piską.