Kościół ewangelicki w Mikołajkach

SPIS TREŚCI

 

 

ARTYKUŁ

Klasycystyczny kościół ewangelicko-augsburski pw. Świętej Trójcy w Mikołajkach został wzniesiony w latach 1841-1842 według projektu światowej sławy architekta Karola Fryderyka Schinkla. Przy kościele znajduje się interesujące Muzeum Reformacji Polskiej.

 

Kościół ewangelickiw Mikołajkach położony jest na Placu Kościelnym, niedaleko przystanku autobusowego.

 

Przy kościele znajduje się Muzeum Reformacji Polskiej, założone w 1973 roku przez księdza Władysława Pilcha – Pilchowskiego (1913-2008), proboszcza parafii luterańskiej w Mikołajkach. Jest to jedna z dwóch tego typu placówek w Polsce. Muzeum posiada cenny zbiór zabytków piśmiennictwa i drukarstwa polskiego na Mazurach sprzed 1945 roku. Muzeum zapewnia przewodnika (również w języku niemieckim). Wiosną i latem czynne jest od 9.00 do 17.00. Zwiedzający proszeni są o złożenie ofiary na funkcjonowanie muzeum.

Przeczytaj: Cmentarze w Mikołajkach

 


Najstarsza informacja o Mikołajkach jako o wsi kościelnej pochodzi z 1444 roku. Nazwa miasta wiąże się z patronem kaplicy pod wezwaniem Św. Mikołaja, która stanęła na terenie osady. Przekazy źródłowe dotyczące Mikołajek zawierają wiele informacji o miejscowych duchownych wyznania ewangelickiego. Pierwszy pastor ewangelicki pojawił się w Mikołajkach prawdopodobnie w I połowie XVI wieku. W obecnym kościele ewangelickim w Mikołajkach znajduje się portret pastora Andrzeja Kowalewskiego, który sprawował swą kościelną funkcję na przełomie XVII i XVIII wieku i zyskał sobie przydomek pruskiego Hioba. Zlecił wykonanie dwóch dzwonów, jak również pomalowanie wnętrza kościoła.

Z powodu epidemii dżumy na początku XVIII wieku mikołajski kościół został zamknięty, a schorowany pastor Kowalewski przeniósł się do wsi Tałty, a następnie do Faszczy. Po wygaśnięciu epidemii wrócił do Mikołajek. Syn pastora, Celestyn zlecił po śmierci ojca w 1725 zawiesić w kościele w Mikołajkach jego portret oraz polsko-niemiecką tablicę nagrobną. Jego zasługą było też nadanie nowego wystroju kościelnemu ołtarzowi oraz przekazanie zegara wieżowego, ofiarowanego i wykonanego przez Albrechta Somasko (Siemaszko) z Woźnic. W 1749 roku spłonęła plebania ewangelicka, którą odbudowano w 1755 roku. W XVIII wieku kościół otrzymał nowe organy wykonane przez organmistrza Ungefunga z Ełku. W 1821 roku spłonęła połowa kościelnej wieży. W latach 30 XVIII wieku ówczesny pastor Skupch postanowił przebudować grożący zawaleniem kościół. Od 1834 ściągano potrójną dziesięcinę kościelną, aby zgromadzić potrzebne na ten cel fundusze. W 1839 roku kościół został zamknięty, a nabożeństwa przeniesiono do stodoły. Stary kościół został rozebrany, a zwłoki, pogrzebane na jego terenie, ekshumowane. Budowę nowej świątyni według projektu Schinkla rozpoczęto w 1841 roku. Kierownikiem budowy był Ferner, cieślą Kalchert z Ełku, natomiast obowiązki mistrza murarskiego pełnił Reich z Węgorzewa, mistrza szklarskiego Casimir, a mistrza stolarskiego Glaubnitz.

We wnętrzu tej klasycystycznej budowli można podziwiać sklepienie kolebkowe z kasetonami, drewniane empory i umieszczone nad wejściem organy autorstwa organmistrza Scherweita z Ełku. Po obu stronach prezbiterium znajdują się dwa cenne portrety miejscowych pastorów – m.in. wspomnianego Andrzeja Kowalewskiego. Ściany świątyni zdobią XVII- i XIX-wieczne obrazy i tablice pamiątkowe. W skarbcu kościoła przechowywany jest zabytkowy kielich mszalny z 1772 roku. Wieża zegarowa została ukończona w 1880 roku. W 1842 roku kościół został poświęcony. 11 listopada zostało odprawione nabożeństwo inauguracyjne przez generalnego superintendenta Sartoriusa w obecności mrągowskiego starosty i miejscowych duchownych. W 1864 roku na 2276 mieszkańców Mikołajek 2204 było ewangelikami. W 1914 roku w kościele powypadały wszystkie szyby w wyniku eksplozji, kiedy to wojska rosyjskie wysadziły w powietrze dwa mosty w mieście. Przed drugą wojną światową zaczęto nocą podświetlać m.in. kościelną wieżę.

 

 

Dobrowolna ofiara.

 

Parafia ewangelicko-augsburska
Plac Kościelny 5
11-730 Mikołajki
tel. (87) 421 62 93

 

Mikołajki

Rezerwat Łuknajno

Szlak Wielkich Jezior Mazurskich

 

Mikołajki

Prawdowo

Tałty

Stare Sady


facebook
pinterest