Garbate Mrągowo, czyli mrągowskimi wąwozami

SPIS TREŚCI

 

 

ARTYKUŁ

 

Na Mazurach wszędzie dobrze, ale w Mrągowie najlepiej! To miasteczko oferujące w sezonie gwar i szaloną zabawę, a następnie – spokój i odpoczynek. Zainteresowany? To posłuchaj jeszcze… Sezon upływa w Mrągowie pod znakiem międzynarodowego Pikniku Country, refleksyjnego Festiwalu Kultury Kresowej i rozbawionej Mazurskiej Nocy Kabaretowej. Jeśli Mrągowo nie oczaruje Cię od pierwszego wejrzenia (bo od drugiego gwarantowane!), to oczarują Cię piękne Cyganki podczas Wieczoru Cygańskiego. A jakie jadło w Mrągowie… Te regionalne serwuje każda restauracja, a co jeszcze? Można posmakować golonki podczas Festiwalu Golonki i przeróżnego mięsiwa na Festiwalu Mięs Czerwonych. Koncertów, widowisk, wernisaży, imprez sportowych jest w sezonie bez liku. Nie każdy jednak lubi takie tempo i taki gwar. A dla tych co nie lubią, posezonowe i nadal atrakcyjne Mrągowo proponuje relaksujące wędkowanie, żeglowanie już bez większej konkurencji, odprężające grzybobranie, upiększające SPA. A jeśli zimą znuży Cię zgiełk panujący w górach, szusowanie po mrągowskich stokach Góry Czterech Wiatrów jest dla Ciebie. Przybywaj do Mrągowa o każdej porze roku! 

 

 Jeśli ktoś trafi tu z daleka,
(a będzie to czas wielkiego kłębowiska
zieleni i błyszczenia wody)
poniesie w oczach miasto-bukiet

Mrągowo położone jest pośród zieleni lasów i błękitu wód jezior Pojezierza Mrągowskiego. Piękne kamieniczki, parki posiadające swoją historię, aleje i kwieciste łąki okalające miasto, odbijają się w taflach kilku jezior, z których jeziora Juno, Czos oraz Czarne pojawiają się najczęściej we wspomnieniach turystów. Krajobraz miasta oraz okolicy wzbogacają wzgórza morenowe (Wzgórze Jaenicke, Góra Czterech Wiatrów, wzniesienia nad jeziorem Czarnym i w Polskiej Wsi) oraz bajkowe wąwozy (okolice jeziora Czarnego, Piecuda, Średniego, Głębokiego).

 

Trasa piesza „Garbate Mrągowo” ma długość ponad 8 km. Trasa przebiega wzgórzami, dolinami oraz nad trzema wąwozami. Początkowa część prowadzi Wielkim Ozem Mrągowskim.

Wycieczkę rozpoczynamy przy tzw. „zwalonym moście” na osiedlu Nikutowo. Osiedle rozciąga się w południowej części miasta w kierunku na Mikołajki i Piecki. Nazwa wzięła się od pobliskiej wsi Nikutowo, której początki sięgają XVIII wieku a pierwszym jej właścicielem był Nikutowski.

 Mostem przebiegała kiedyś linia kolejowa z Mrągowa przez Piecki do Ruciane - Nidy. Budowę linii zakończono 30 września 1898 roku. W tym też roku powstał most. Inwestorem był przedsiębiorca ze Szczytna o nazwisku Macht – słynny budowniczy linii kolejowych i mostów w Prusach Wschodnich. Wiadukt został zniszczony w 1945 roku przez Armię Czerwoną. Obecnie można zobaczyć jego pozostałości.

Od pozostałości wiaduktu kolejowego idziemy polną drogą na północ. Skręcamy w prawo i przechodzimy brukiem przez most, pod którym biegnie linia kolejowa Olsztyn – Ełk, niestety już nieczynna. Zaraz za mostem skręcamy w lewo w „mały lasek”. Idziemy ubitą piaszczystą drogą, po prawej stronie mijamy szereg domków jednorodzinnych. Po lewej stronie w dole biegnie linia kolejowa. Idziemy cały czas tą drogą.

Dochodzimy do Kościoła pw. Matki Bożej Saletyńskiej. Parafia powstała 27 VI 1990 r. Poświęcenie kościoła nastąpiło 22 września 2002 roku, a konsekracji dokonał Metropolita Warmiński abp Wojciech Ziemba 12 października 2008 roku. Przechodzimy przez teren plebani i następnie schodzimy piaszczystą dość szeroką drogą w dół do drogi asfaltowej. Po prawej stronie widzimy Osiedle Metalowców, wybudowane w połowie lat 80. na dawnym poligonie wojskowym. Nazwa pochodzi od pracowników pobliskiej nieistniejącej już firmy Bumar, zajmującej się produkcją konstrukcji metalowych. Między innymi dla pracowników firmy przeznaczone były mieszkania. Przez osiedle kursują autobusy komunikacji miejskiej.

Schodzimy chodnikiem w dół ulicą Słoneczną i dochodzimy do skrzyżowania z ulicą Kolejową. Skręcamy w lewo. Idziemy cały czas pod górę. Po lewej stronie widzimy dawną fabrykę zespołów mechanicznych, która istniała do 2004 roku. Po prawej stronie natomiast widzimy bardzo ładną panoramę Mrągowa z osiedlem Grunwaldzkim oraz zespołem dawnych koszar wojskowych. Zimą z tej góry odważni mogą zjeżdżać na sankach. Dochodzimy do szczytu i następnie skręcamy w lewo w ulicę Kolejową. Po lewej stronie mijamy budynek dawnego dworca kolejowego PKP (obecnie znajduje się tu budynek dworca PKS), a po prawej wzgórze, na którym kiedyś stała wieża ciśnień i dalej przystanki autobusowe.

Dochodzimy do skrzyżowania z ulicą Marii Skłodowskiej – Curie.

Przechodzimy przez jezdnię i idziemy prosto. Po lewej stronie widzimy zabudowania Osiedla Parkowego, po prawej Park Sikorskiego. Park ten położony jest na wzgórzu zwanym dawniej Wzgórzem Jaenike, od wieloletniego burmistrza Hermana Jaenike. Piastował on ten urząd w latach 1899 – 1919. Idziemy chodnikiem ok. 200 m wzdłuż ulicy a następnie naprzeciwko bloku nr 1 na Osiedlu Parkowym skręcamy w prawo pod górkę w kierunku parku. Po wejściu do parku skręcamy w lewo w kierunku widocznej w oddali wieży. Idziemy tą drogą i po około 30 metrach dochodzimy do wieży Bismarcka.

Zatrzymujemy się na chwilę. Uroczyste otwarcie odbyło się 18 sierpnia 1906 roku. Była to pierwsza Wieża Bismarcka na Mazurach. Jej wysokość wynosi 23 metry. W okresie międzywojennym była punktem widokowym wyposażonym w lunety. Jest to najlepiej zachowana wieża tego typu w województwie warmińsko – mazurskim. W parku znajduje się zabytkowy cmentarz ewangelicki oraz mogiły żołnierskie. Drzewa na wzgórzu zasadzono w okresie międzywojennym.

Następnie ulicą Spacerową obok wieży telewizyjnej schodzimy w dół. Po drodze po prawej stronie mijamy przedszkole „Kubuś” oraz Zespół Szkół nr 2 im. Władysława Jagiełły z kompleksem oświatowym Zespołu Szkół Specjalnych. Przechodzimy na drugą stronę ulicy Mrongowiusza i schodkami w dół dochodzimy do Jeziora Magistrackiego. Zeszliśmy z Wielkiego Ozu Mrągowskiego.

Idziemy wzdłuż brzegu jeziorka. Nazwa związana jest z dawnym prawem członków magistratu, którzy mogli łowić ryby w małych jeziorkach bez pozwoleń i opłat. W roku 1808 rada miejska zniosła to prawo. Obecnie, jak kiedyś jest to teren rekreacyjny. Na wysepce można zauważyć domek dla łabędzia. Teren parku wokół jeziorka ozdabiają rzeźby ptaków. Zostały postawione w lipcu 2009 roku. Rzeźby nawiązują do mazurskiej przyrody. Po prawej stronie, w oddali za jeziorkiem widać szeroką promenadę z małym amfiteatrem. Jest to Plac Unii Europejskiej, na którym odbywają się imprezy miejskie. Opuszczamy teren jeziorka Magistrackiego, skręcamy w lewo w ulicę Warszawską i zatrzymujemy się w kawiarni „Igloo” na przerwę. Następnie ruszamy w stronę Ratusza.

Kamień węgielny wmurowano uroczyście 3 sierpnia 1822 roku, budowę zakończono dokładnie trzy lata później. Obecnie ratusz jest siedzibą Urzędu Stanu Cywilnego oraz Muzeum Ziemi Mrągowskiej, które każdy turysta powinien zwiedzić. Obok ratusza znajduje się Strażnica Bośniacka. W 1790r. była tu wartownia 9. Pułku Bośniaków, stąd nazwa. Apteka „Pod Orłem” to jeden z najstarszych budynków miasta i najstarsza apteka – funkcjonuje od 1819 r. W pobliżu Ratusza stoją zabytki przyrody - unikatowe dęby piramidalne. Przy skwerze można podziwiać kamienicę z cebulastą wieżyczką, w której przed II wojną światową mieszkał rabin. Skwerem Jana Pawła II udajemy się spod Ratusza nad brzeg jeziora Czos i molo.

Dochodzimy do wspaniałej promenady o długości 5 km. Jest jedną z najdłuższych na Mazurach. Skręcamy w lewo, na północ, idziemy cały czas prosto promenadą wzdłuż Jeziora Czos. Po około 800 m mijamy po lewej stronie Park Lotników. W oddali widzimy zabytkowy budynek Urzędu Miasta, Gminy oraz Starostwa Powiatowego.

 

Spójrzmy na jezioro Czos, które ma powierzchnię 2,79 km², głębokość 42,6 m, linię brzegową długości ok. 15 km. Należy do Wielkiej Rynny Mrągowskiej. Idziemy cały czas prosto i dochodzimy do mostku. Pod nami rzeka Dajną, która tworzy szlak kajakowy z Piecek przez Mrągowo aż do Świętej Lipki. Zaraz za mostkiem skręcamy w lewo. Kierujemy się w stronę Miasteczka Westernowego Mrongoville. Po przejściu przez ul. Giżycką idziemy szeroką promenadą do Miasteczka.

Szeroka polbrukowa aleja przebiega nasypem kolejki wąskotorowej z dawnego Sensburga do Rynu oraz Kętrzyna. Przed Mrongoville nad wąwozem małej rzeczki, która wpada do pobliskiej Dajny.

Idąc dalej, po prawej widzimy pozostałości wyrobiska żwirowego (obecnie wioska indiańska). Miasteczko Westernowe Mrongoville to jedyna tego typu atrakcja w całym regionie, wybudowana specjalnie dla miłośników mrągowskich Pikników Country. Jest ono odwzorowaniem typowego miasteczka z Dzikiego Zachod. Całoroczny Park rozrywki oferuje moc wrażeń i atrakcji. Warto spędzić tu kilka godzin. Po lewej stronie w oddali rozciąga się widok na zabudowania miejskie, po prawej teren pagórkowaty.

Dochodzimy do szosy, kierujemy się w lewo w dół. Nad nami most należący do północnej obwodnicy Mrągowa. Po kilkudziesięciu metrach przed mostem nad Dajną skręcamy w prawo. Udajemy się drogą piaszczystą w wzdłuż stawu rybnego w kierunku j. Czarnego oraz Hotelu „Klub Mazury”.

Idziemy ścieżką kilkadziesiąt metrów wzdłuż wschodniego brzegu, aż dojdziemy do małego strumyczka wpływającego do jeziora Czarnego. Za strumykiem droga odchodzi lekko w górę w prawo. Po kilku metrach dochodzimy do niewielkiego leśnego skrzyżowania, kierujemy się prosto w górę i oddalamy się od jeziora. Droga, może trochę porośnięta roślinami, doprowadzi do tzw. Diabelskiego Kamienia. Leży on nad Słowiczym Wąwozem, na wzgórzu powyżej miejsca, gdzie łączą się dwa strumienie.

 


W roku 1348 w miejscu, gdzie obecnie leży Mrągowo, Krzyżacy założyli strażnicę zabezpieczająca siedzibę Zakonu Krzyżackiego, znajdującą się w odległym o 5 km Szestnie.

Nie zachował się dokument lokacyjny miasta, co nie pozwala określić dokładnej daty założenia. Na jednej z pieczęci miasta figuruje rok 1348. Obecnie uznaje się jednak, że jest to raczej data zbudowania wieży strażniczej mającej ostrzegać pobliskie Szestno. Dopiero z czasem w okolicy strażnicy powstała osada.

Wiadomo zaś, że w latach 1404-1407 komtur bałgijski Jan von Sayn, lokował miasto na prawie chełmińskim, a wielki mistrz krzyżacki Konrad von Jungingen nadał tej miejscowości prawa miejskie.


Poczytaj więcej...

 

W treści artykułu.

 

Bezpłatnie.

 

Mrągowskie Centrum Informacji Turystycznej
ul. Warszawska 26
11-700 Mrągowo
tel. (89) 741 80 39
www.it.mragowo.pl

 

Mrągowo

Szlaki piesze

Szlaki rowerowe

Obiekty muzealne

Miasteczko westernowe Mrongoville

Całoroczny Ośrodek Sportowy "Góra Czterech Wiatrów"

Muzeum Sprzętu Wojskowego w Mrągowie

 

Mrągowo

Mikołajki

Kosewo

Młynowo

Piecki

Sorkwity

Marcinkowo

 

 

facebook
pinterest