Style architektoniczne Mrągowa

SPIS TREŚCI

 

 

ARTYKUŁ

Mrągowo jest małym mazurskim miasteczkiem położonym między kilkoma jeziorami, z których największe i najbardziej znane jest jezioro Czos. Początki miejscowości sięgają XIV wieku. Przez wieki Mrągowo, dawny Sensburg, było małą i biedną miejscowością, którą częściej dotykały nieszczęścia jak epidemie i pożary niż okresy gospodarczego rozkwitu.

  Podczas zwiedzania Mrągowa, warto zwrócić uwagę na architektoniczne zdobienia fasad zabytkowych kamienic, które cechują się różnymi stylami architektonicznymi. Na mrągowską różnorodność stylistyczną duży wpływ miał czas dynamicznego rozwoju miasta na przełomie XIX i XX wieku. Był to dłuższy okres pokoju w Europie, w czasie którego Niemcy, po zjednoczeniu w 1871 roku, dynamicznie się modernizowały. Mrągowo, ówczesny Sensburg, od kilkudziesięciu lat był miastem powiatowym (1818r), które w 1898 roku doczekało się połączenia kolejowego z Olsztynem (ówczesnym Allensteinem). Nowinki stylistyczne napływały do regionu Warmii i Mazur (Prus Wschodnich) z pewnym opóźnieniem, tak więc większość kamienic nie posiada stricte jednoznacznych cech danego stylu.
    Mrągowo jako niezbyt duże i zamożne miasto nie mogło pozwolić sobie na „wielką architekturę”. Fakt ten istotnie wpłyną na obecny całokształt mrągowskiej zabudowy. Dlatego też, większość kamienic posiada detale architektoniczne nawiązujące do różnych epok stylowych i są na miarę małego miasta powiatowego.
   Centrum, pod koniec II wojny światowej, zostało w dużym stopniu zniszczone, chociaż porównując je z innymi mazurskimi miastami jak Kętrzyn czy Giżycko, można w Mrągowie poczuć klimat małego wschodniopruskiego miasteczka. Zniszczeniu uległy miedzy innymi takie budynki jak dwa hotele (Deutsches Haus, Mazovia), rzędy kamienic na obecnym placu Jana Pawła II, budynki przy obecnym placu przy ul. Żeromskiego czy miejsce fontanny ”Kormoran” przy j. Magistrackim, itd.  Jednak w zabytkowym centrum Mrągowa można znaleźć kilka budowli jednoznacznie cechujących się określonym stylem. Są to, przede wszystkim kamienice secesyjne, neoklasycystyczne i budynki użyteczności publicznej, takie jak szkoła czy szpital w stylu neogotyckim. Występują także kamienice o mieszance stylowej - eklektyczne lub nawiązujące stylem do wcześniejszych epok tzw. historyzujące. Na mrągowskich ulicach możemy również doszukać się kamienic pseudo stylowych pochodzących z XX wieku. Ciekawymi elementami wyróżniającymi miasto na tle innych są oryginalne poręcze balkonowe, czy też drewniane, rzeźbione drzwi z imitacjami elementów okuciowych. Wprawdzie Mrągowo nie dysponuje zabytkami wysokiej klasy, ani nie posiada pomników kultury rangą dorównujących takim miastom jak Toruń, Wrocław, Kraków czy Poznań, jednak warto zatrzymać się na chwilkę wypatrując ciekawych detali stylistycznych.

Mrągowo.

 

Historyzm – nurt w XIX-wiecznej architekturze światowej polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok. Zainteresowanie przeszłością w architekturze zbiegło się z rozwojem nauk historycznych. Było wynikiem badań nad przeszłością. Od początku XIX stulecia prowadzono intensywne prace nad dziejami architektury. Zaczęto opisywać, rozróżniać, datować budowle początkowo średniowieczne, następnie późniejsze. Na tych badaniach oparli się architekci, wskrzeszając na całym świecie neostyle (neoromanizm, neogotyk, neorenesans, neobarok).

Architektura gotycka  - ten termin odnosi się do stylu w architekturze europejskiej okresu późnego średniowiecza, od około połowy XII do początku XVI wieku. Za wzorcowy przykład budynku gotyckiego uważa się gotycką katedrę, choć w rzeczywistości był to również okres rozwoju architektury świeckiej (mieszczańskiej i rezydencjonalnej). Architektura gotycka w zamierzeniu jej twórców miała w doskonały sposób odzwierciedlać boską naturę i wielbić Boga. Strzelista i ogromna bryła kościoła stała się symbolem czasów, w których religijność łączyła w sobie wyprawy krzyżowe i pragnienie wzniesienia się ku Bogu. W bryle dominują kierunki pionowe. Ich powtarzalność w bliskim sąsiedztwie, rozczłonkowanie bryły, delikatna dekoracja tworzą budowle ekspresyjne i lekkie. Barwne światło przenikające do wnętrza przez wysokie witraże stwarza wrażenie uduchowienia a powtarzające się we wnętrzu wertykalne linie i znaczna odległość do sklepienia kieruje wzrok ku górze.

Źródło: definicji oraz szerszy opis architektury gotyckiej

Neogotyk – styl w architekturze, a także rzemiośle artystycznym, nawiązujący formalnie do gotyku, powstały około połowy XVIII wieku w Anglii i trwający do początku XX wieku. W Mrągowie, jak zresztą w całych Prusach, neogotyk był bardzo popularny. Nawiązywano oczywiście do średniowiecznych budowli wzniesionych w państwie krzyżackim jak zamki czy kościoły. Zwłaszcza budynki użyteczności publiczne jak szkoły, urzędy wznoszono w stylu neogotyckim. W Mrągowie jest kilka bardzo dobrze zachowanych neogotyckich budynków: kościół św. Wojciecha, Szkoła Podstawowa nr 1 przy ul. Bohaterów Warszawy, obecny kościół prawosławny (dawna synagoga) przy ul. Roosevelta, sąd rejonowy.

Secesja -

Neoklasycyzm

Eklektyzm

 

Dzieje miasta liczą sobie ponad 600 lat. Większość obecnych budynków powstała jednak na przełomie XIX i XX wieku, w okresie wzrostu gospodarczego po powstaniu II Rzeszy Niemieckiej. Lokalnie istotną rolę dla wzrostu znaczenia miasta, odegrało połączenie kolejowe z innymi miejscowościami Prus Wschodnich, a także budowa koszar wojskowych w roku 1898.

Miasto nie posiada zabytków architektury szczególnej wagi. Podczas II wojny światowej miasto nie zostało bardzo zniszczone, jednak większość zniszczonych budynków znajdowała się w historycznym centrum miasta. Dlatego też do dziś widać puste miejsca, co jest przecież zastanawiające biorąc pod uwagę średniowieczne korzenie Mrągowa.

W drugiej połowie XIX wieku oraz na początku wieku kolejnego w architekturze pojawiły się następujące style architektoniczne, które reprezentowane są także w Mrągowie: neogotyk, eklektyzm, secesja, później modernizm.

 

W treści artykułu.

 

Bezpłatnie.

 

Mrągowskie Centrum Informacji Turystycznej
ul. Warszawska 26
11-700 Mrągowo
tel. (89) 741 80 39
www.it.mragowo.pl

 

Mrągowo

Park linowy

Szlak rzeki Dajny

Czarny szlak pieszy "Szestno"

 

Mrągowo

Młynowo

Wola Muntowska

Popowo Salęckie

 

 

facebook
pinterest